Trafik kazasında hiç kusurunuz olmadığı hâlde aracınızın hasarı tamir edilmiyor, değer kaybınız ödenmiyor ya da tedavi masraflarınız karşılanmıyorsa, yalnız değilsiniz. Karşı taraf 'ben ödemem, sigortama söyle' diyor; sigorta şirketi ise teklif ettiği rakamı düşük tutuyor veya başvurunuzu sürüncemede bırakıyor. Karadayı Hukuk & Arabuluculuk olarak Bursa'da ve çevre illerde, kazada kusuru bulunmayan sürücü ve mağdurların hak ettikleri tazminatı eksiksiz almaları için çalışıyoruz. Bu yazıda, karşı taraf veya sigorta zararı karşılamadığında izleyebileceğiniz hukuki yolları, başvuru sıralamasını ve dikkat etmeniz gereken süreleri açıklıyoruz.
Tazminat hangi hukuki temele dayanır?
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, Türk Borçlar Kanunu'ndaki haksız fiil sorumluluğuna ve Karayolları Trafik Kanunu'ndaki araç işletenin sorumluluğuna dayanır. Kazaya kusuruyla sebep olan sürücü, ortaya çıkan zarardan sorumludur; aracın işleteni ise işleten sıfatıyla birlikte sorumlu tutulur. Buna karşılık zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası), kazaya karışan aracın üçüncü kişilere verdiği zararları belirli teminat limitleri içinde karşılar. Bu nedenle talebinizi yöneltebileceğiniz birden fazla muhatap olabilir: kusurlu sürücü, aracın işleteni ve karşı tarafın trafik sigortacısı. Doğru muhatabı seçmek, tahsilatın hızını ve başarısını doğrudan etkiler.
Hangi zararları talep edebilirsiniz?
Maddi zarar kalemleri başta aracınızın onarım masrafı ve onarımdan sonra dahi piyasa değerinde meydana gelen değer kaybıdır. Değer kaybı, hasarsız bir araca göre satışta uğradığınız kayıptır ve kusurunuz oranında indirim yapılarak ayrı bir kalem olarak istenebilir; aracınızı satmayı düşünmeseniz dahi bu kayıp doğmuş sayılır ve talep edilebilir. Aracın kullanılamadığı süre için ikame araç gideri, çekici ve ekspertiz masrafları da maddi zarar kapsamındadır. Bedeni zararlarda ise tedavi ve hastane giderleri, geçici veya kalıcı iş gücü kaybı, sürekli sakatlık tazminatı talep edilebilir. Ölümle sonuçlanan kazalarda yakınların destekten yoksun kalma tazminatı ile koşulları varsa manevi tazminat gündeme gelir. Önemli bir nokta, kendi kasko poliçenizden tahsilat yapmış olmanızın karşı taraftan zararınızı isteme hakkınızı tamamen ortadan kaldırmadığıdır; özellikle değer kaybı, kaskonun ödemediği farklar ve bedeni zararlar bakımından sorumlulara karşı talep hakkınız sürebilir. Her kalemin ispatı için kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, fatura ve sağlık belgeleri büyük önem taşır; bu nedenle kaza anından itibaren tüm belgeleri eksiksiz toplamak gerekir.
Sigorta tahkim komisyonu mu, dava mı?
Karşı tarafın trafik sigortacısına yaptığınız başvuru reddedilir, eksik ödenir veya yasal süre içinde cevaplanmazsa, iki temel yol açılır. Birincisi Sigortacılıkta Tahkim Komisyonu'na başvurmaktır; sigorta şirketinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda bu yol genellikle mahkemeye göre daha hızlı sonuç verir ve dava sürecine kıyasla pratik avantajlar sunar. Tahkime başvurabilmek için kural olarak önce sigortacıya yazılı başvuru yapıp sonuç alamamış olmanız gerekir. İkinci yol ise asliye ticaret veya asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açmaktır; özellikle talebinizi yalnızca sigortacıya değil, kusurlu sürücü ve işletene de yöneltmek istediğinizde dava yolu uygun olabilir. Bedeni zararlar ve karmaşık kusur durumlarında, hangi yolun lehinize olduğunu somut olaya göre değerlendirmek gerekir.
Zamanaşımı sürelerini kaçırmayın
Tazminat haklarının en kritik yönü zamanaşımıdır; süre kaçırıldığında alacağınız esastan haklı olsa bile hakkınız fiilen yok olabilir. Haksız fiilden doğan tazminat talepleri kural olarak zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, ceza kanununda öngörülen daha uzun ceza zamanaşımı süresi tazminat talebine de uygulanabilir; bu, özellikle yaralamalı veya ölümlü kazalarda lehinize daha uzun bir süre tanıyabilir. Sigorta şirketine karşı talepler bakımından da Karayolları Trafik Kanunu'nda özel süreler bulunur ve sigortaya yapılan başvuru bu süreyi belirli koşullarda durdurabilir. Bu sürelerin başlangıcı ve hesaplanması olaydan olaya değiştiğinden, beklemeden harekete geçmek ve sürelerinizi bir uzmanla netleştirmek en güvenli yoldur.
Sık karşılaşılan durumlar
Karşı taraf kusurlu olduğunu kabul etti ama 'sigortam zaten öder' deyip telefonları açmıyor; ne yapmalıyım? Sigorta aracımın onarımını yaptı ama değer kaybımı ödemeyi reddediyor; bu hakkım gerçekten var mı? Sigortanın teklif ettiği rakam tamir masrafımı bile karşılamıyor; düşük teklifi kabul etmek zorunda mıyım? Kazada yaralandım, tedavi masraflarım birikti ama kimse ödemiyor; kime başvurmalıyım? Karşı tarafın sigortası yoksa veya teminat limiti yetmiyorsa zararımı nasıl alırım? Bu sorulardan biri sizin durumunuza benziyorsa, atılacak ilk adım belgelerinizi ve kusur durumunu bir uzmanla birlikte değerlendirmektir.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık veya avukatlık hizmeti yerine geçmez. Her kazanın koşulları, kusur oranları ve zararları farklı olduğundan, harekete geçmeden önce mutlaka bir uzmana danışmanız önerilir.
Trafik kazasından doğan zararların tahsili, doğru muhatabın belirlenmesi, doğru yolun seçilmesi ve sürelerin kaçırılmaması ile çoğu zaman düşünülenden daha güçlü sonuçlanır. Değer kaybından bedeni zararlara kadar her kalemin ayrı ayrı hesaplanması, alacağınızın gerçek değerine ulaşmanızı sağlar. Karadayı Hukuk & Arabuluculuk olarak Bursa'da haklarınızı korumak için buradayız; durumunuzu birlikte değerlendirmek üzere bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.