Bursa'da bir işletme yürütüyorsanız ve hukukçunuzu yalnızca bir uyuşmazlık patlak verdiğinde, bir tebligat geldiğinde ya da bir alacak tahsil edilemediğinde aradığınızı fark ediyorsanız, yalnız değilsiniz. Pek çok işletme hukuk desteğini bir maliyet kalemi olarak görüp ertelemekte; ancak bu erteleme, çoğu zaman önlenebilir bir hatanın yüksek bir dava, idari para cezası veya tahsil edilemeyen alacak olarak geri dönmesiyle sonuçlanmaktadır. Karadayı Hukuk & Arabuluculuk olarak işletmelere, tek tek dava açmak yerine sürekli (aylık) hukuk müşavirliği modeliyle riskleri daha doğmadan yönetmeyi öneriyoruz. Bu yazıda, sürekli hukuk müşavirliğinin neden çoğu zaman yıllık tek bir davadan bile daha ekonomik olduğunu genel hatlarıyla ele alıyoruz.
Sürekli hukuk müşavirliği nedir?
Sürekli hukuk müşavirliği, işletmenin belirli bir aylık ücret karşılığında, ihtiyaç duydukça başvurabileceği düzenli bir hukuki danışmanlık ilişkisidir. Bu kapsamda avukat; sözleşmelerin hazırlanması ve gözden geçirilmesi, ihtarname ve yazışmaların yürütülmesi, ortaklar ve çalışanlarla ilişkilerde mevzuata uyum, idari süreçlerin takibi ve günlük ticari kararların hukuki yönünün değerlendirilmesi gibi konularda işletmenin yanında olur. Dava vekâleti tek bir uyuşmazlığa odaklanırken, müşavirlik ilişkisi uyuşmazlık doğmadan önceki aşamayı, yani önlemeyi merkeze alır. Sürekli müşavirlikte amaç, işletmenin her ticari adımını hukuki bir filtreden geçirerek sonradan dava konusu olabilecek hataları baştan elemektir.
Önlenen riskler: hatalı sözleşmeler
İşletmelerin karşılaştığı uyuşmazlıkların büyük bölümü, aslında imza aşamasında yapılan sözleşme hatalarından doğar. Eksik veya muğlak yazılmış bir ödeme maddesi, geçersiz kalan bir cezai şart, yetki ve uyuşmazlık çözümü maddelerinin atlanması, teminat mekanizmalarının kurgulanmaması ya da fesih koşullarının belirsizliği, yıllar sonra büyük bir dava olarak geri döner. Tedarik, bayilik, kira, hizmet ve iş sözleşmelerinin imzadan önce bir hukukçu tarafından gözden geçirilmesi, ileride aylar sürecek bir yargılamanın önüne geçer. Sürekli müşavirlik ilişkisinde bu gözden geçirme, her seferinde ayrı bir ücretlendirme gerektirmeden, ilişkinin doğal bir parçası olarak yürür. Sözleşmeyi baştan doğru kurgulamanın bedeli, sonradan onu mahkemede savunmanın bedeliyle kıyaslandığında çoğu zaman çok daha düşüktür.
Önlenen riskler: idari para cezaları ve mevzuata uyum
İşletmeler yalnızca özel hukuk uyuşmazlıklarıyla değil, idari yaptırım riskleriyle de karşı karşıyadır. Kişisel verilerin korunması mevzuatına (KVKK) aykırılık, vergi ve ticaret sicili yükümlülüklerinin aksatılması, tüketici mevzuatına uyumsuzluk, rekabet kurallarının ihlali veya çalışma mevzuatına aykırı uygulamalar, ciddi idari para cezalarına yol açabilir. Bu cezaların çoğu, zamanında alınan bir uyarı, doğru hazırlanmış bir aydınlatma metni veya yerinde bir uyum revizyonuyla önlenebilir niteliktedir. Sürekli müşavirlik, mevzuat değişikliklerini takip ederek işletmeyi proaktif biçimde uyarlar; böylece ceza, ödenecek bir kalem olmaktan çıkıp hiç doğmamış bir riske dönüşür. Cezayı ödedikten sonra itiraz etmek yerine, cezayı doğuran durumu baştan ortadan kaldırmak hem daha ucuz hem de işletmenin itibarı açısından daha güvenlidir.
Önlenen riskler: tahsil edilemeyen alacaklar
Ticari hayatta en sık yaşanan sorunlardan biri, hizmet verildiği veya mal teslim edildiği hâlde alacağın tahsil edilememesidir. Çoğu zaman sorun, faturanın kesilme biçiminden, sözleşmede temerrüt ve faiz koşullarının net olmamasından, delil oluşturacak yazışmaların saklanmamasından ya da alacağın zamanaşımına uğramasından kaynaklanır. Sürekli hukuk müşavirliği, alacak yönetimini en baştan disipline eder: doğru kurgulanmış sözleşmeler, zamanında gönderilen ihtarnameler, delil sözleşmeleri ve teminat mekanizmaları sayesinde alacak, daha doğarken güvence altına alınır. Uyuşmazlık çıktığında ise dava açmadan önce müzakere ve arabuluculuk seçenekleri değerlendirilir; ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümünde dava şartı olan arabuluculuk, alacağın çok daha kısa sürede ve düşük maliyetle çözülmesini sağlayabilir. Önleyici yaklaşım, alacağın hiç tahsil edilememesi riskini en aza indirir.
Maliyet karşılaştırması: müşavirlik mi, dava mı?
Bir davanın maliyeti yalnızca avukatlık ücretinden ibaret değildir. Buna yargı harçları, bilirkişi ve keşif giderleri, varsa karşı vekâlet ücreti riski, davanın yıllara yayılan süresi ve en önemlisi, yöneticilerin bu sürece ayırdığı zaman ile dava boyunca dondurulan ticari ilişkilerin getirdiği dolaylı kayıplar eklenir. Tek bir ticari davanın toplam yükü, çoğu işletme için yıllık sürekli müşavirlik bedelinin çok üzerine çıkabilir. Üstelik dava, geçmişte yapılmış bir hatayı onarmaya çalışır; oysa müşavirlik, o hatanın hiç yapılmamasını sağlar. Yıl boyunca alınan düzenli ve görece düşük müşavirlik desteği, tek bir davanın hem doğrudan hem dolaylı maliyetiyle kıyaslandığında, çoğu zaman açık ara daha ekonomiktir. Önemli olan, hukuku bir gider değil, öngörülebilir bir bütçe kalemi ve risk yönetimi aracı olarak görmektir.
Sık karşılaşılan durumlar
Aşağıdaki sorulardan biri size tanıdık geliyorsa, işletmenize sürekli bir hukuk müşaviri kazandırmanın tam zamanı olabilir: Sözleşmelerinizi çoğu zaman karşı tarafın hazırladığı metin üzerinden, hukukçuya danışmadan mı imzalıyorsunuz? Bir tebligat veya idari ceza geldikten sonra mı avukat arıyorsunuz? Verdiğiniz hizmetin veya teslim ettiğiniz malın bedelini tahsil edemediğiniz alacaklar birikiyor mu? KVKK, vergi veya ticaret sicili gibi yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirip getirmediğinizden emin değil misiniz? Aynı türden sorunların tekrar tekrar dava olarak önünüze gelmesinden yorgun musunuz?
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gereken hukuki tavsiye yerine geçmez. İşletmenize uygun hukuk müşavirliği modeli için mutlaka bir avukata danışın.
Hukuku yalnızca sorun çıktığında devreye giren bir acil servis olarak değil, işletmenizin her kararının yanında duran düzenli bir koruma kalkanı olarak konumlandırmak, uzun vadede hem daha güvenli hem de daha ekonomiktir. Bursa'da hizmet veren Karadayı Hukuk & Arabuluculuk, sözleşmelerinizin gözden geçirilmesinden mevzuata uyuma, alacak yönetiminden uyuşmazlıkların önlenmesine kadar her aşamada işletmenizin yanındadır. İşletmenize uygun sürekli hukuk müşavirliği modelini birlikte belirlemek için bizimle iletişime geçin.